Ekonomim gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, 13 Ağustos Perşembe günü motorin fiyatlarında meydana gelen ve halkın aklını karıştıran şaşırtıcı “indirim ve zam” dalgalanmasını köşesine taşıdı. Aktaş, bu süreci yönetimsel bir zamanlama hatası olarak nitelendirerek, piyasalardaki fiyatlama davranışlarını olumsuz etkilediğine ve ekonomi yönetimine olan güveni ciddi şekilde sarstığına dikkat çekti.
Akaryakıt sektöründe daha önce hiç yaşanmamış bir gün geride kaldı. 13 Ağustos Perşembe sabahının ilk saatlerinde yayımlanan Resmî Gazete kararıyla, motorinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ağustos ayı sonuna kadar sıfırlandı. Bu adım sonucunda 7,75 liralık ÖTV ile birlikte uygulanan 1,55 liralık KDV’nin kaldırılması, motorinin litre fiyatında aniden 9,30 lira indirim sağladı.
Fakat pompaya öğle saatlerinde yansıyan bu büyük indirimin etkisi yarım günden bile az sürdü.
İNDİRİM KISA SÜRDÜ: GECE YARISI BÜYÜK ZAM GELDİ
Uluslararası piyasalardaki artışlar nedeniyle ertelenen ve vergi sıfırlamasını zorunlu kılan büyük zam, aynı günün gece yarısında devreye alındı. Motorine 8,89 lira, benzine ise 1,52 lira artış yapıldı.
Alaattin Aktaş yazısında, eylül ayından itibaren kademeli olarak her ay 3’er lira artarak aralık ayında 12 liraya ve yeni yılda ise 13,90 liraya ulaşacak olan ÖTV düzenlemesinin detaylarına değinerek “Sonuç olarak motorinde aynı gün içinde net olarak sadece 41 kuruş indirim yapılmış oldu”
“ÇOCUK OYUNCAĞI MI?” TEPKİSİ VE YÖNETİLEMEYEN ALGI Sürecin iletişim ve zamanlama açısından büyük bir başarısızlık olduğunu belirten Aktaş, yaratılan dalgalanmanın çok büyük bir operasyon algısı oluşturduğunu vurguladı. Vatandaşların “Sabah ucuzlatıp akşam zam mı yapılıyor; bu çocuk oyuncağı mı?” diyerek haklı bir isyana itildiğini ifade eden yazar şu değerlendirmelerde bulundu: “İndirim ve zam aynı geceye (çarşambayı perşembeye bağlayan gece) denk getirilebilir ya da vergi indirimi zammın yansıdığı cuma gününe bırakılabilirdi. Böylelikle vatandaş yalnızca 41 kuruşluk net bir indirim görür ve kafa karışıklığı yaşamazdı. Aynı gün içinde devlet eliyle hem büyük bir indirim hem de zam yapılması, piyasada “Herkes fiyatını kafasına göre belirleyebilir” algısını güçlendirdi. Bu durum enflasyonla mücadeleye büyük bir darbe oldu.” İLETİŞİM EKSİKLİĞİ: İNANDIRICILIK DÜŞTÜ Ekonomi yönetiminin akaryakıt fiyatlarının doğrudan kendileri tarafından belirlenmediğini ve uluslararası piyasalara göre otomatik olarak oluştuğunu halka anlatmada yetersiz kaldığını belirten Aktaş, bunun temel nedeninin “güven eksikliği”
Toplum nezdinde ekonomi politikalarının inandırıcılığının zedelendiğine işaret eden Aktaş, ekonomi yönetiminin yaşanan kaosu açıklama cesareti gösteremediğini dile getirdi. Merkez Bankası’nın enflasyon tahminlerini yükselttiği bir dönemde atılan bu tür hatalı adımların vatandaşta “enflasyonla mücadelede havlu atıldı”; izlenimini yarattığı uyarısıyla yetkilileri şeffaf bir iletişim kurmaya davet etti. The post Alaattin Aktaş akaryakıttaki eşi benzeri görülmemiş tabloyu açıkladı first appeared on .
İndirim ve zamların bu kadar kısa aralıklarla farklı şekilde uygulanması gerçekten kafa karıştırıcı. Böyle zamanlama hataları yalnızca tüketiciyi değil, piyasalara duyulan güveni de ciddi biçimde etkiliyor.