Enflasyonda düşüş eğilimi sürerken, geçmiş enflasyona endeksli “yeniden değerleme oranı” nedeniyle 2027 yılının başında vergi, harç, ceza ve bazı kamu ücretlerinde yüzde 30’a yakın artış bekleniyor.
Dünya Gazetesi yazarı Naki Bakır, enflasyonun gerilemesine karşın geçmiş dönemdeki yüksek enflasyonu baz alan yeniden değerleme uygulamasının vatandaşın yeni yıla daha yüksek kamu yükleriyle girmesine yol açabileceğine dikkat çekti.
TÜFE bazında enflasyonun eylülde yüzde 30’un altına inerek son 57 ayın en düşük seviyesine gerilediğini hatırlatan Bakır, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’da yıl sonu enflasyon hedefinin yüzde 21 olarak belirlendiğini aktardı.
Ancak Bakır’a göre 2027 başında emlak, çevre temizlik, özel iletişim ve motorlu taşıt vergilerinin yanı sıra çeşitli harçlar, araç muayene ücretleri, Gelir Vergisi tarife dilimleri ve trafik cezalarında yaklaşık yüzde 30 düzeyinde artış gündeme gelebilecek.
YENİDEN DEĞERLEME ORANI BELİRLEYİCİ OLACAK
Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca her yıl ekim ayı sonunda Yİ-ÜFE’nin son 12 aylık ortalamasında meydana gelen artış, bir sonraki yıl uygulanacak yeniden değerleme oranını belirliyor.
Bakır, son yıllarda yeniden değerleme oranının yüksek enflasyon nedeniyle önemli ölçüde yükseldiğine dikkat çekti. Yeniden değerleme oranı 2023’te yüzde 122,93, 2024’te yüzde 58,46, 2025’te yüzde 43,93 ve 2026’da yüzde 25,49 olarak uygulanmıştı.
ORAN YÜZDE 27-28 ARALIĞINDA OLABİLİR
2027 yılı için uygulanacak oran, ekim ayı Yİ-ÜFE verilerinin 3 Kasım’da açıklanmasıyla kesinleşecek. Ancak mevcut veriler, oranın yüzde 27-28 aralığında gerçekleşebileceğine işaret ediyor.
Eylül sonu itibarıyla Yİ-ÜFE’nin geldiği seviyeye göre yapılan hesaplamada, ekim ayında fiyatların hiç artmaması halinde dahi yeniden değerleme oranının yüzde 27,63 civarında oluşması bekleniyor.
Ekim ayı Yİ-ÜFE artışının yüzde 1,5 olması halinde oran yüzde 27,81’e, yüzde 2 olması halinde yüzde 27,87’ye, yüzde 2,5 olması halinde ise yüzde 27,93’e çıkıyor.
“VATANDAŞIN YÜKÜ ARTACAK”
Bakır, yeniden değerleme oranının 2027 yılı enflasyon hedefinin üzerinde kalmasının vatandaş açısından reel bir yük artışı anlamına geleceğini belirtti.
Yazısında, ücret ve maaş artışlarında cari yıl için hedeflenen enflasyonun esas alınmasına karşın vergi, ceza ve harçların geçmiş dönemin yüksek enflasyonunu yansıtan oran üzerinden artırılmasının hane halkları açısından çelişkili bir tablo oluşturduğunu ifade etti.
Bakır, bu mekanizma nedeniyle geçmiş enflasyonun etkisinin yeni yılda da vatandaşın üzerindeki kamu yükleri aracılığıyla devam edeceğini değerlendirdi.
CUMHURBAŞKANININ İNDİRİM YETKİSİ BULUNUYOR
Vergi Usul Kanunu kapsamında Cumhurbaşkanının bazı vergi ve harçlarda yeniden değerleme oranını yüzde 50’ye kadar artırma veya azaltma yetkisi bulunuyor. Motorlu Taşıtlar Vergisi’nde ise artırma yetkisi yüzde 50, indirme yetkisi yüzde 80 düzeyinde.
Bakır, söz konusu yetkilerin geçmiş yıllarda genellikle sınırlı kullanıldığını belirterek, ekonomi yönetiminin OVP’deki yüzde 21’lik enflasyon hedefine yönelik beklentileri güçlendirmek istemesi halinde bazı kritik kalemlerde indirim yoluna gidebileceğini aktardı.
Bu kapsamda özellikle maktu harçlar ve Motorlu Taşıtlar Vergisi gibi kalemlerde yeniden değerleme oranının altında artış uygulanmasının, dezenflasyon sürecinin vatandaş tarafından daha fazla hissedilmesini sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Yüzde 30’a yakın zam yapılması durumunda 2027’de bazı vergi kalemlerinin yeni ücreti bu şekilde olacak.
